Borderline kişilik bozukluğu (BKB), ergenlikle birlikte kendini gösteren, dürtü̈ kontrol sorunlarının yaşandığı, anksiyete toleransında zorluklarla seyreden, çevre ile iletişimde ve ilişkilerde önemli miktarda sorunların meydana geldiği benlik algısı ve duygu durumda bulanıklık ve tutarsızlıkların oluştuğu, kendine yönelik agresif ve sert yaklaşımların olduğu, intihar riski ve ağır işlevsel bozukluk gösteren devamlılığın görüldüğü ruhsal bozukluktur (Gunderson, J. G.,2014). BKB tanısı alan kişilerin, ilişkilerinde kronik ve sık görülen zorluklar, dürtüsellik, dengesizliği ve duygu düzensizliğini etkileme ve intihar davranışı ve kendine zarar verme sıkça örtüşen sorunlar olarak belirtilmiştir (Amerikan Psikiyatri Birliği, 2013).
Uzun yıllar süren çalışmalar sonucu belirsizliği hala devam eden bir konu olan BKB’yi yapılan araştırmalar günümüz de diğer kişilik bozukluğu alt tiplerinden ayırmıştır (Kernberg O.,1975). BKB semptomları depresif özelliklerle, dürtüsellikle, kimlik bozukluklarıyla ve dissosiyatif durumlarla büyük ölçüde örtüşen bir kişilik bozukluğudur. Bu örtüşmeler üzerine yapılan klinik incelemelerde durumun eş tanı mı olduğu yoksa BKB’ye bağlı bir eş tanı mı olduğunu ayırmada zorlanıldığı görülmüştür. BKB’nin temel semptomları ile eş tanı semptomlarını ayırma konusunda temel farklar olarak BKB semptomlarının daha fazla değişkenliğe maruz kalmasından kaynaklandığı belirtilmiştir. Kimlik ile ilgili karmaşaların ortaya çıkma durumu kısa süreli olsa da kişinin kendilik algısında bozulmaların devamlılığını sürdürdüğü görülmüştür. BKB’de psikotik ve paranoid semptomların geçici olduğu, depresif semptomların ise daha kısa sürdüğü fakat tetiklenmelere göre değişiklik gösterdiği, intihar düşüncelerinin ise yoğun ve başa çıkılması güç dalgalanmalar halinde gelebildiği görülmüştür (Kernberg O., 1975). BKB bireylerle yapılan tanısal ve psikoterapi aldıkları sürelerin incelenmesine yönelik çalışmalar da BKB tanısı almış kişilerin, birinci ve ikinci eksende fazla sayıda eş tanı aldığı belirtilmiştir (Eikenaes, I., Hummelen, B., Abrahamsen, G., Andrea, H., & Wilberg, T. ,2013). Birinci eksende en sık örtüşen eş tanıların; (96%) duygudurum, (88%) anksiyete, (64%) madde kullanım, (53%) yeme ve 10% soma-toform bozuklukları olarak oranlandığı, ikinci eksen de ise yer alan hastaların en az yarısında birden çok KB’nun bir arada görüldüğü belirlenmiştir (Chapman, J., & Fleisher, C., 2017). BKB hastalarının yarısından fazlasında bir veya daha fazla madde kullanım, duygudurum veya anksiyete bozukluğu kriterlerini karşıladığı yapılan araştırmalarda belirlenmiştir (Grant ve ark., 2008). BKB’ye eşlik eden somatizsayon üzerine de yapılan bir meta-analiz, BKB tanısı almış bireylerin % 30’unun da bir veya daha fazla somatizasyon belirtilerinin olduğunu yapılan araştırmalarda öne çıkmıştır (Schmaling ve Fales, 2018).
Borderline’nın belirtileri kısaca nedir ? Duygusal Dalgalanmalar: Aşırı mutluluktan derin üzüntüye ani geçişler, boşluk hissi ve öfke patlamaları sık görülür.İlişkilerdeki Zorluklar: İnsanlara karşı idealize etme veya devalüe etme eğilimi, terk edilme korkusu, yakınlık kurmakta zorlanma gibi belirtiler ilişkileri olumsuz etkiler. Dürtüsel Davranışlar: Alışveriş, madde kullanımı, cinsel davranışlar veya yeme bozuklukları gibi riskli davranışlara yönelme eğilimi olabilir. Kendine Zarar Verme: Depresyon, anksiyete ve intihar düşünceleri gibi belirtiler de görülebilir. Boşluk Hissi: Sürekli bir boşluk hissi ve kimlik karmaşası yaşanabilir. Fakat dönem dönem kendimizi bu belirtileri yaşarken veya hissederken bulabiliriz. Çevremizden, sosyal medyadan veya herhangi bir yerden okuyup bireyin kendisine bir tanı koyması doğru değildir. Bu bir çözümde değildir.Bu yüzden bir uzmana başvurmanız oldukça önemlidir.
Referans
Gunderson J.G ve Singer M.T.; Defining Borderline Patients: An Overview American Journal of Psychiatry,cilt:13, S:1-10,1975
Kernberg, 0 . F. Borderline Conditions and PathologicaI Narcissism, NY: Jason Aronson, 1975.
Chapman, J., Jamil, R. T., & Fleisher, C. (2017). Borderline personality disorder.
Schmaling, K. B., & Fales, J. L. (2018). The associa- tion between borderline personality disor- der and somatoform disorders: A systematic review and meta‐analysis. Clinical Psychol- ogy: Science and Practice, 25(2)
Grant, B. F., Chou, S. P., Goldstein, R. B., Huang, B., Stinson, F. S., Saha, T. D., . . . Ruan, W. J. (2008). Prevalence, correlates, disability, and comorbidity of DSM-IV borderline personality disorder: Results from the Wave 2 National Epidemiological Survey on Alcohol and Related Conditions. Journal of Clinical Psychiatry, 69, 533–545.
Widiger, T. A., Frances, A. J., Pincus, H. A. E., & Ross, R. E. (1997). DSM-IV sourcebook, Vol. 3. American Psychiatric Publishing, Inc..
